Nhà văn Sương Nguyệt Minh
(NGUYỄN HOÀNG ĐỨC trả lời phỏng vấn của SƯƠNG NGUYỆT MINH)
Sương Nguyệt Minh: Thưa nhà LLPB Nguyễn Hoàng Đức! Theo ông như thế nào là tác phẩm văn chương đỉnh cao?
Nguyễn Hoàng Đức: Theo tôi tác phẩm văn chương đỉnh cao
luôn bao hàm tư tưởng. Ở đây tôi muốn lý giải tư tưởng một cách dễ hiểu
để nó không trở thành nơi ẩn nấp cho nhưng cái gì hàm hồ, à uôm, áng
chừng, bất khả lý giải dẫn đến hòa cả làng. Trong cơ thể, bộ não là bộ
tham mưu cao nhất lãnh đạo toàn bộ các chi thể. Một tác phẩm văn học
(hoặc các tác phẩm của các môn nghệ thuật khác cũng vây) giống như một
cơ thể và tư tưởng chính là bộ não của nó. Tư tưởng còn có thể được gọi
là tính đề tài, tính chủ đề… Người ta không
thể hy vọng vào tác phẩm có nhiều tư tưởng mới như mốt thời trang hay
như bút phát, hay như phong cách viết. Tư tưởng thường là cao hay thấp
nhiều hơn là cũ hay mới. Chẳng hạn như tự do, bình đẳng bác ái, chân lý
là những chủ đề luôn luôn cũ hoặc chẳng bao giờ mới, nhưng được lịch sử
văn học luôn luôn bám riết hoặc theo đuổi. Có thể minh họa thế này: Có
rất nhiều cô gái chân cao chân thấp, vòng một khác vòng hai… đấy là tính
đa dạng của cơ thể, nhưng về tư tưởng, trình độ tư tưởng của các cô ấy
rất ít khác nhau. Người ta thường phân biệt người có nhu cầu vật chất
hoặc người có nhu cầu văn hóa, người có nhu cầu tinh thần, người có nhu
cầu tôn giáo, người có nhu cầu từ thiện đạo đức, hoặc người có tất cả
nhu cầu đó.