Hermann Hesse - Thơ "dở" và thơ "hay"

Tôi nhớ hồi khoảng 10 tuổi, có một lần ở trường, chúng tôi được đọc một bài thơ mà nhan đề của nó, nếu tôi nhớ đúng, là  “Cậu con trai nhỏ bé của Speckbacher”. Bài thơ kể về một cậu bé quả cảm, người đã tham gia vào một trận chiến đấu, xông pha giữa cơn mưa đạn để nhặt đạn dược về cho nghĩa quân và trở thành một anh hùng nổi tiếng. Cả lớp chúng tôi ai cũng hào hứng với bài thơ và khi thầy giáo hỏi chúng tôi một cách hơi châm biếm: “Các trò nghĩ đây là một bài thơ hay sao?”, chúng tôi đều gào lên phấn khích: “Dạ, đúng ạ!”. Nhưng ông thầy lại lắc đầu, mỉm cười và nói: “Không, đó là một bài thơ dở.” Thầy tôi đã đúng, theo một cách nào đó. Theo những quy phạm và thị hiếu của thời đại, đây không phải là bài thơ hay. Nó thiếu sự chân thực, tinh tế, nó thiếu sự tự nhiên, nó là một tác phẩm có phần thô sơ. Song bài thơ lại đem lại cho những cậu bé chúng tôi những rúng động mãnh liệt.

Văn Cao của Toán

Quen nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán đã lâu và biết anh là người duy nhất có "ngân hàng" ảnh đồ sộ của các văn nghệ sỹ, mà bạn bè thường gọi là "Thống đốc ngân hàng ảnh văn nghệ sỹ". Tôi quí Toán bởi sự giản dị, tự nhiên (nhi nhiên), không cầu kỳ, làm dáng vớ vẩn của những kẻ thích coi mình là người quan trọng. Và có vẻ Toán cũng mến tôi. Hi hi. Hôm nay đọc báo mới biết anh vừa có cuộc triển lãm ảnh về Văn Cao, nhân kỷ niệm 90 năm ngày sinh của người nghệ sỹ tài hoa này. Xin thành thật chúc mừng anh và chia sẻ cùng các bạn...

Hoàng Ngọc Hiến với những trăn trở về văn hóa

GS Hoàng Ngọc Hiến - tranh của họa sỹ Ba Tỉnh

Hoàng Ngọc Hiến là nhà giáo, nhà phê bình văn học, nhà triết luận văn hoá, nhà dịch thuật. Người ta đã biết nhiều về ông với tư cách nhà phê bình văn học mà ít biết về ông như nhà triết luận văn hoá. Về mặt này ông thể hiện một niềm trăn trở khôn nguôi đối với các vấn đề văn hoá Việt Nam hiện đại. Ông vừa từ biệt chúng ta để ra đi vĩnh viễn, nhưng những trăn trở của ông về văn hoá Việt Nam hiện tại đã đặt ra hàng loạt vấn đề hết sức quan trọng và thiết thực mà những ai đang băn khoăn về văn hoá Việt Nam hiện thời không thể bỏ qua. Những trăn trở của ông sẽ còn mãi với văn hoá Việt Nam hôm nay và mai sau.

Sergei Esenin trong một thế giới không trữ tình

Sergei Esenin và Isadora Duncan năm 1922

“ Không, nhà thơ không xa lạ với cách mạng, chỉ có điều cách mạng và anh không cùng bản chất. Exênhin là con người nội tâm, dịu dàng, trữ tình – cách mạng thì phơi bày, hùng tráng, đầy thảm họa. Và một thảm họa đã đặt dấu chấm lên cuộc đời ngắn ngủi của nhà thơ.”

(Lev Trotsky)

Bài viết quá hay và quá đúng của Lev Trotsky về Exênhin (Sergei Esenin) đã khiến một người Việt rất yêu cả thơ ca và con người Exênhin là tôi phải đắn đo khi muốn bày tỏ một chút gì đó cảm nhận của riêng mình về nhà thơ Nga vĩ đại này. Nhất là về những bài thơ cuối đời, được viết trong hai năm 1924 và 1925 của Ông, mà nhiều bài thơ trong số đó có thể coi là “ thơ tuyệt mệnh ”. Xécgây Exênhin đã cảm thấy hơi thở của cái chết phả vào Ông từ trước đó hai năm, trước khi Ông chủ động “ không sập cánh cửa cuộc sống của mình mà chỉ nhẹ nhàng khép nó lại bằng bàn tay tuôn trào máu đỏ ” (Trotsky). Những nhà thơ lớn của nước Nga thường có số phận rất kỳ lạ. Hầu hết họ chết trẻ, chết khi năng lượng sáng tạo tuôn trào mạnh mẽ nhất. “ Sống trẻ chết trẻ như những nhà thơ Nga ” – trong bài thơ Kỷ niệm về những câu thơ Nga của tôi có một câu thơ như vậy.

Nên bỏ chữ "Nhạc sến"

1. Tôi được nghe đến tên gọi “nhạc sến” lần đầu tiên năm 1995 lúc xếp hàng trước khi vào thính phòng nghe một chương trình nhạc truyền thống Việt Nam ở San Francisco. Tôi đứng cạnh một người đàn ông đứng tuổi lúc đang đợi chương trình bắt đầu. Điều thú vị cho tôi, ông là một người Hà Nội chính gốc sinh năm 1921 và đã suốt đời kiếm sống bằng nghề chơi nhạc.

Time to say goodbye

Vào bếp với sividuc - Nơi hội tụ những niềm vui

Quang cảnh cuộc thi lúc chuẩn bị khai mạc

Đáng ra thì tôi không có ý định viết bài này để nhắc lại về một cuộc thi hết sức vui vẻ của sividuc, bởi đã có quá nhiều những tay viết, tay máy chuyên nghiệp làm việc đó rồi. Nhưng mà khi nhìn lại những hình ảnh và thước phim về cuộc thi này, thì cứ khiến trong mình như có gì đó không yên và vì thế, nó buộc mình phải cầm bút và ghi lại những cảm nhận cá nhân. Cảm nhận của một người trong cuộc. Cảm xúc của một người đứng ngắm cuộc thi từ xa, hơn là được trực tiếp theo dõi từ đầu tới cuối.

Nỗi bồn chồn Lê Đạt

Lê Đạt trong tôi trước hết là một nhà thơ thân thiện. Thân thiện với môi trường - người, đã đành, nụ cười của ông đã nhiều giai thoại, nhưng hơn hết là thân thiện với môi trường - chữ. Không chỉ bởi cách ông lựa chọn đoản ngôn hay haikâu để chống lãng phí chữ hay thực hiện mùa khem, mà quan trọng hơn là bởi, tôi cảm nhận, chữ nghĩa của ông hầu như không, hay rất ít khi, hục hặc gây sự lẫn nhau.

Nhà thơ của sự thiếu hụt

Thế là đã sắp 5 năm trôi qua kể từ ngày nhà thơ Phạm Tiến Duật đi vào cõi vĩnh hằng. Ngày giỗ lần thứ 5 của anh sẽ là ngày 4/12 tới. Và với tôi, một người đi sau, lại thêm một lần không thể cầm được nước mắt. Không bao giờ dám nhận là người gần gụi với anh nhưng cũng đã có không ít kỷ niệm với nhà thơ của “Không có kính không phải vì xe không có kính”, tôi đã thấy anh như một thi sĩ tài cao nhưng lại luôn thân làm tội đời. Danh vọng lớn nhưng ở đám đông trông anh bao giờ cũng có vẻ cô đơn và tồi tội…

Gia phong xứ Nghệ

Có những dòng tộc xứ Nghệ được người đời nhìn vào một cách ngưỡng mộ và đem lại sự hãnh diện không chỉ cho con cháu mà còn cho tất cả đồng hương, như họ Nguyễn Tiên Điền ở Nghi Xuân, họ Nguyễn Trường Lưu ở Can Lộc, họ Cao Xuân ở Diễn Châu… Ở đó nói chuyện gia phong thật dễ. Nhưng gia phong có lẽ cần được nhìn rộng hơn như một nếp sống chung cho nhiều dòng họ, càng rộng hơn, cho cả một vùng…

Những người Huế mặc áo dài

Như một mặc định của thời gian khi Huế là kinh đô của cả nước và nơi đây cũng là kinh đô của những chiếc áo dài. Vì vậy con gái Huế được làm quen với tà áo dài rất sớm. Bởi khi mới sinh ra đã thấy mẹ, thấy bà, thấy những người phụ nữ chung quanh khoác trên mình chiếc áo dài.

Truyện cực ngắn của Trần Hoàng Trúc

NTT: Trần Hoàng Trúc sinh năm 1978 tại Huế, tốt nghiệp ĐH Marketing TP.HCM, thích sáng tác nhạc, làm thơ và viết văn. Tác phẩm đầu tay là tiểu thuyết dã sử Mặt nạ thâm cung được dư luận chú ý. Chị là hội viên hội Nhà Văn thành phố HCM. Mời bạn cùng xem 15 truyện cực ngắn của chị...

Nhớ người rót biển vào chai

Tôi thường gọi bạn tôi – cố nhà thơ Trịnh Thanh Sơn là “Người rót biển vào chai” cái tên đó do cố nhà thơ Hoàng Cầm đặt  khi ông bình bài thơ  “ Biển vắng”  của ông Sơn. Một bài thơ hay về nỗi  cô đơn, chờ đợi  vọng ngóng  mà người yêu không đến. Bài thơ tình tuyệt vời có câu kết thành thương hiệu đẹp cho ông Sơn:

Rơi chiều vàng ngơ ngác sóng

…Nắng tắt mà người không đến
Anh ngồi rót biển vào chai” 

Người rót biển vào chai đã đi hội thơ tiên với các bậc cha anh trong thi đàn Việt Nam: Hữu Loan, Hoàng Cầm, Phùng Quán, Trần Dần…Hôm nay tôi viết bài thơ này để thắp nén tâm nhang rót ly rượu Nga Sơn cho bạn. Vẫn ngỡ ông Sơn đang ngồi đâu đó ở quán Trúc Trần Hưng Đạo, quán bia Hoàng Hoa Thám nói oang oang, đọc thơ như lên đồng giữa bè bạn và cư dân yêu thơ.

Nguyễn Huệ Chi và những dấu ấn khoa học sau hơn nửa thế kỷ nghiên cứu văn học cổ cận đại Việt Nam

VHNA: Mới đây, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam vừa cho ra mắt cuốn Văn học Cổ cận đại Việt Nam, từ góc nhìn văn hóa đến các mã nghệ thuật – một tinh tuyển các bài viết trong vòng 50 năm nghiên cứu của chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực văn học Cổ cận đại Việt Nam: Giáo sư Nguyễn Huệ Chi.

Tình yêu và thơ tình

Luận về tình yêu thì vô cùng, không bờ bến, không điểm dừng, nhưng chung quy lại vẫn là tình yêu nam nữ cảm nhau, nhớ nhau, yêu thương nhau, thấy thiếu nhau không được, phải gắn bó xác thịt, sinh con cái tạo ra một gia đình lớn hòa đồng cùng xã hội.